Baş dönmesi, günlük yaşamda sık karşılaşılan ancak çoğu zaman nedeni tam olarak anlaşılmadan “vertigo” olarak adlandırılan bir şikayettir. Oysa her baş dönmesi vertigo değildir. Vertigo, kişinin kendisinin ya da çevresinin dönüyormuş gibi algılandığı özel bir baş dönmesi türüdür. Bu his bazen birkaç saniye sürebilirken, bazı hastalarda daha uzun ve rahatsız edici ataklar halinde ortaya çıkabilir.
Baş dönmesi; tansiyon değişiklikleri, kan şekeri düşüklüğü, stres, yorgunluk, nörolojik problemler, görme sorunları veya kulak burun boğaz hastalıkları gibi birçok farklı nedene bağlı gelişebilir. Vertigo ise sıklıkla iç kulaktaki denge sistemiyle ilişkili problemlerden kaynaklanır. Bu nedenle baş dönmesi yaşayan hastalarda doğru tanı için şikayetin ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü, hangi hareketlerle arttığı ve beraberinde başka belirtilerin olup olmadığı detaylı şekilde değerlendirilmelidir.
Vertigo Belirtileri Nelerdir?
Vertigo genellikle çevrenin dönmesi, kişinin dengesini kaybedecek gibi hissetmesi, yürümede zorlanma, mide bulantısı, kusma, kulakta dolgunluk, çınlama veya işitme değişiklikleri gibi belirtilerle birlikte görülebilir. Bazı hastalarda şikayetler başı sağa sola çevirmek, yataktan kalkmak, eğilmek ya da yukarı bakmak gibi hareketlerle tetiklenebilir.
Özellikle pozisyon değişiklikleriyle kısa süreli baş dönmesi yaşanması, iç kulak kaynaklı denge sistemi problemlerini düşündürebilir. Ancak belirtilerin şekli hastadan hastaya değiştiği için yalnızca şikayetlere bakarak kesin tanı koymak doğru değildir.
Vertigo Neden Olur?
Vertigonun en sık görülen nedenlerinden biri iç kulaktaki denge kristallerinin yer değiştirmesiyle ortaya çıkan pozisyonel vertigodur. Bunun dışında Meniere hastalığı, vestibüler nörit, kulak enfeksiyonları, iç kulak basıncıyla ilişkili problemler veya farklı denge sistemi hastalıkları da vertigoya yol açabilir.
Bazı hastalarda baş dönmesi kulak kaynaklı olmayabilir. Migren, nörolojik hastalıklar, dolaşım problemleri veya kullanılan bazı ilaçlar da baş dönmesi şikayetlerine neden olabilir. Bu nedenle vertigo değerlendirmesinde hastanın genel sağlık durumu, kulak burun boğaz muayenesi ve gerekli görülen testler birlikte ele alınmalıdır.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Baş dönmesi tekrarlıyorsa, günlük yaşamı etkiliyorsa, denge kaybı belirginse veya bulantı-kusma gibi şikayetlerle birlikte görülüyorsa uzman hekim değerlendirmesi önemlidir. Ayrıca baş dönmesine ani işitme kaybı, kulakta şiddetli çınlama, konuşma bozukluğu, görme kaybı, kol veya bacakta güçsüzlük, bayılma ya da şiddetli baş ağrısı eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Vertigo Tedavisi Nasıl Planlanır?
Vertigo tedavisinde en önemli adım, baş dönmesinin kaynağını doğru belirlemektir. Çünkü her vertigo hastasına aynı tedavi uygulanmaz. Bazı hastalarda özel manevra tedavileri yeterli olabilirken, bazı hastalarda ilaç tedavisi, yaşam tarzı düzenlemeleri, denge egzersizleri veya farklı tıbbi yaklaşımlar gerekebilir.
Op. Dr. Koray Tümüklü, vertigo ve baş dönmesi şikayetiyle başvuran hastalarda detaylı değerlendirme yaparak problemin kaynağını belirlemeyi ve hastanın ihtiyacına uygun tedavi sürecini planlamayı amaçlar. Baş dönmesi ihmal edilmemesi gereken bir şikayettir; doğru tanı ve kişiye özel tedavi yaklaşımıyla yaşam kalitesini etkileyen bu problem kontrol altına alınabilir.
Sonuç
Her baş dönmesi vertigo değildir; ancak tekrarlayan, hareketle artan veya günlük yaşamı zorlaştıran baş dönmeleri mutlaka değerlendirilmelidir. Vertigonun nedeni kişiden kişiye değişebileceği için tedavi süreci de hastaya özel planlanmalıdır. Baş dönmesi, denge kaybı veya vertigo şikayetleriniz varsa detaylı değerlendirme için Kulak Burun Boğaz uzmanına başvurabilirsiniz.